Διαγενεακή Δικαιοσύνη

Διαγενεακή δικαιοσύνη. Πιθανώς το πολιτικό/ κοινωνικό διακύβευμα του 21ου αιώνα. Αναμφίβολα, το κεντρικό αίτημα της νέας γενιάς και των επερχόμενων γενεών.
Η πολιτική επιλογή της δίκαιης διευθέτησης των σχέσεων μεταξύ των γενεών διευρύνει και ανατέμνει το “παραδοσιακό” ιδεολογικοπολιτικό λεξιλόγιο∙ ανασυνθέτει την αρχή της «κοινωνική δικαιοσύνης» και εισάγει στις δημόσιες πολιτικές (δημόσια επιλογή) το διαγενεακό κριτήριο. Ουσιαστικά, υπονοεί τη διαμόρφωση (επινόηση;) ενός λειτουργικού-συναινετικού συμβιβασμού μεταξύ της ακριβοδίκαιης διανομής πόρων και ευκαιριών στις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και της ακριβοδίκαιης διανομής πόρων και δυνατοτήτων μεταξύ των διαφορετικών γενεών.
Κατά μία έννοια, το αίτημα για διαγενεακή δικαιοσύνη αναδεικνύει την… «μεταφυσική» πολιτική. Υποκινεί τους πολιτικούς - ορθολογικούς παίκτες (κόμματα, πολιτικοί, ομάδες συμφερόντων) που επιδιώκουν τη μεγιστοποίηση των συμφερόντων τους (βλ. επανεκλογή) να προωθήσουν έναν «ανορθολογικό μετασχηματισμό» του πολιτικού/ προγραμματικού τους λόγου: σκεφτείτε να διατυπώνουν προτάσεις πολιτικής και να νομοθετούν δημόσιες πολιτικές που να υπηρετούν -μεταξύ άλλων- τα συμφέροντα αυτών που δεν ψηφίζουν ή/και αυτών που δεν έχουν γεννηθεί! Ωστόσο, τα σημερινά και διαρκώς διογκούμενα προβλήματα που προκύπτουν από την παραμέληση του διαγενεακού στοιχείου στη διαμόρφωση της επίσημης πολιτικής (ας πούμε εδώ και 35χρόνια) υποδεικνύουν ότι το αίτημα της διαγενεακής δικαιοσύνης μπορεί να αρθρωθεί σε μία πλήρως πραγματιστική, διορατική και υπεύθυνη πολιτική προς όφελος όλων.
Τα κυρίαρχα συμπτώματα που αποτυπώνουν την άδικη διευθέτηση των σχέσεων μεταξύ των γενεών είναι: το τεράστιο δημόσιο χρέος, το ασφαλιστικό χρέος ενός ελλειμματικού, αναποτελεσματικού, διάτρητου και πελατειακού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, το βαθμιαίο αυξανόμενο οικολογικό έλλειμμα. Προσθέστε στα παραπάνω και την έλλειψη εμπιστοσύνης στην νέα γενιά που αποτυπώνεται στα συντηρητικά, αναχρονιστικά, πελατειακά και αυστηρώς ιεραρχικά συστήματα ανάδειξης και αμοιβών, που πριμοδοτούν -κυρίως- την προϋπηρεσία (προϋπηρεσιο-λαγνεία) εις βάρος της αξιοκρατίας, την άκαμπτη αγορά εργασίας με την τεράστια ανομία, καθώς και τη διαρκή υποβάθμιση της ποιότητας των συλλογικών αγαθών εξαιτίας της ανεπαρκούς κοινωνικής λογοδοσίας και της …«ανατριχίλας» που προκαλεί η έννοια της αξιολόγησης και θα διαπιστώσετε το εκρηκτικό κοκτέιλ που ετοιμάζεται για τη νέα γενιά και τις επερχόμενες γενιές. Η διατήρηση και διαιώνιση του σημερινού status quo φέρνει τον τελικό λογαριασμό σε μας και στις επερχόμενες γενιές, που πρέπει να τον πληρώσουμε με περισσότερους φόρους, μεγαλύτερες εισφορές, χαμηλότερες συντάξεις, διάγοντας ένα βίο χαμηλών προσδοκιών, περιορισμένων ευκαιριών, με ακριβά και κακής ποιότητας δημόσια αγαθά και ένα υποβαθμισμένο φυσικό περιβάλλον.
Η διαγενεακή δικαιοσύνη δεν αφορά μόνο τις νέες γενιές. Αφορά, σίγουρα και την παρούσα γενιά. Η διαιώνιση του status quo οδηγεί αναπόφευκτα σε προβλέψιμες κρίσεις όπου οι πιθανές θεραπείες θα έχουν την μορφή σοκ. Ας σκεφτούμε μία πιθανή (διόλου απίθανη άλλωστε) κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος: τότε οι πεφωτισμένοι μεταρρυθμιστές θα προτείνουν τεράστιες μειώσεις στις συντάξεις, αύξηση φόρων, λιτότητα, αύξηση εισφορών, αύξηση ορίων ηλικίας. H «shock therapy» θα πλήξει απότομα τους πάντες και θα οδηγήσει σε ένα πόλεμο όλων εναντίον όλων, που σίγουρα δεν συμφέρει κανέναν. Επίσης, σκεφτείτε περιοχές που θα υποστούν τεράστια περιβαλλοντική υποβάθμιση: υψηλό κόστος ποιότητας ζωής και υγείας και πτώση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων (π.χ αξία ακινήτων). Υπό αυτή την έννοια, η διαγενεακή δικαιοσύνη φαίνεται να αφορά λιγότερο τη …«μεταφυσική» πολιτική.
Σήμερα η σύγκρουση των γενεών φαίνεται να είναι περισσότερο υλική και λιγότερο αξιακή, πολιτισμική, ιδεολογική. Το «χάσμα γενεών» των σχολικών εκθέσεων αφορά περισσότερο συμφέροντα (φόροι, συντάξεις, ευκαιρίες κτλ) και λιγότερο νοοτροπίες και στάσεις ζωής, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Ωστόσο, η σύγκρουση συμφερόντων που οδηγεί σε μία μάχη όλων εναντίον όλων δεν βολεύει κανένα. Η υιοθέτηση της διαγενεακής δικαιοσύνης για τη δίκαιη κατανομή των κοινωνικών βαρών μεταξύ των γενεών φαίνεται να υπηρετεί με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο το λεγόμενο «δημόσιο συμφέρον».

Υ.Γ. Η agenda της διαγενεακής δικαιοσύνης και το ζήτημα της εφαρμογής ενός νέου New Deal μεταξύ των γενεών προωθείται ιδιαίτερα στο δημόσιο λόγο από το ιστολόγιο της "Γενιάς των 700 ευρώ". Στις προτεινόμενες συνδέσεις του ιστολογίου υπάρχουν sites σχετικά με αυτά τα ζητήματα, καθώς και ιδέες για την θεσμική/πολιτική προώθησή τους.

Πρωτοβουλία για την οικονομική ενίσχυση της κ. Κ. Κούνεβα

Αναδημοσίευση της ανάρτησης "Blogo-Μαραθώνιος για την ενίσχυση της Κωνσταντίνας Κούνεβα" του ιστολογίου E-Left

"Με αφορμή την συμπλήρωση ενός μήνα (22.12.2008) από τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε η συνδικαλίστρια Κωνσταντίνα Κούνεβα, γενική γραμματέας της Παναττικής Ένωσης Καθαριστριών και Οικιακού Προσωπικού (ΠΕΚΟΠ), μετανάστρια από τη Βουλγαρία, το e-Left οργανώνει δεκαήμερο «Blogo-Μαραθώνιο» για την οικονομική ενίσχυση της συνδικαλίστριας, η οποία εξακολουθεί να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, έχει χάσει την όρασή της από το ένα μάτι και έχει υποστεί πολύ σοβαρές βλάβες σε ζωτικά της όργανα.

Η Κωνσταντίνα Κούνεβα εργαζόταν ως «ενοικιαζόμενη» καθαρίστρια στην ΠΕΚΟΠ και είχε πρωτοστατήσει στις μάχες που δίνει το σωματείο της για την βελτίωση των συνθηκών κάτω από τις οποίες δουλεύουν οι εργαζόμενοι στα ιδιωτικά συνεργεία καθαρισμού. Αυτή της τη δράση την πλήρωσε πολύ ακριβά. Στις 22 Δεκεμβρίου, δέχθηκε δολοφονική επίθεση από «αγνώστους», οι οποίοι της έριξαν βιτριόλι στο πρόσωπο και στη συνέχεια την ανάγκασαν να το καταπιεί.

Το e-Left καλεί όλους τους φίλους και αναγνώστες του, σε μια συμβολική αλλά και ουσιαστική κίνηση, να καταθέσουν το ποσό που επιθυμούν στον παρακάτω λογαριασμό που διατηρεί η Κωνσταντίνα Κούνεβα μαζί με τη μητέρα της:

5012-019021-277 (Τράπεζα Πειραιώς)
DECHEVA ELLENA KUNEVA KOSTADINA NIKOLOVA

Όσοι φίλοι σκοπεύουν να καταθέσουν κάποιο ποσό, παρακαλούνται να στείλουν mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση euroleft@gmail.com έως την Κυριακή 25 Ιανουαρίου αναφέροντας εφόσον το επιθυμούν την περιοχή τους και το ποσό. Το e-Left θα ενημερώνει διαρκώς για το ποσό που έχει συγκεντρωθεί κατά τη διάρκεια του δεκαημέρου με στόχο να φτάσει αυτή η οικονομική ενίσχυση όσο γίνεται πιο ψηλά! Τα στοιχεία των δωρητών θα παρατίθενται μόνο με τα αρχικά τους εκτός εάν επιθυμούν εκείνοι διαφορετικά (π.χ.Κ.Τ., Κυψέλη, €10).

Ας συμμετέχουμε όλοι σε αυτή την προσπάθεια!"

To “τίποτα” στη χώρα του “ποτέ”...

Η προώθηση θεσμικών μεταρρυθμίσεων συναρτάται - μεταξύ άλλων - από την έκταση και ένταση του «κοινωνικού κεφαλαίου»: η ποιότητα και η αυτονομία των θεσμών, η ισχυρή κοινωνία των πολιτών και οι σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους - πολιτών (και ομάδων συμφερόντων) διαμορφώνουν ένα ευνοϊκό πλαίσιο (κουλτούρα διαλόγου, εμπιστοσύνη) για ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές (στην οικονομία, στο κράτος...).

Στη δική μας περίπτωση, το ισχνό, αν όχι ανύπαρκτο «κοινωνικό κεφάλαιο», προϊόν των καχεκτικών θεσμών, του πελατειακού - κομματικού κράτους, της μετριοκρατίας και του “συντεχνιασμού”, αφήνει ελάχιστα περιθώρια για ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις. Η έλλειψη εμπιστοσύνης και κουλτούρας διαλόγου αποτυπώνεται στην κυριαρχία της παραπολιτικής και της μιντιοκρατίας, στον αέναο -καφενειακού τύπου- διάλογο, στον αποπροσανατολισμό, στην επικοινωνιολαγεία και στον πολιτικό τακτικισμό.
Πριν ένα χρόνο, διαπιστώσαμε το συντηρητικό μεγαλείο της πολιτικής και κοινωνικής μας κουλτούρας με τον περίφημο κοινωνικό διάλογο για το ασφαλιστικό (με… ινδική «γαρνιτούρα» από Μαγγίνα). Τότε, η κυβέρνηση «αποκάλυψε» την μεταρρυθμιστική της πολιτική «παιδεία»: αφού θεώρησε περιττό να δημοσιοποιήσει ένα σαφώς ορισμένο και επαρκώς αιτιολογημένο μεταρρυθμιστικό project (δηλαδή να εξηγεί τι θέλει να κάνει, γιατί, πώς και πότε), ακολούθησε την τακτική «όπου φυσάει ο άνεμος» (θυμηθείτε τις ατελείωτες συζητήσεις για τα non - papers). Η στρατηγική είναι γνωστή και πολιτικώς «γοητευτική»- βολική: ρίχνω ένα πυροτέχνημa, παρακολουθώ προσεκτικά τα βραδινά δελτία ειδήσεων, ερευνώ τις σχετικές δημοσκοπήσεις και αναλόγως προχωρώ.
Σήμερα, επιχειρεί την ίδια τακτική για την Παιδεία. Με την ψευδαίσθηση της νέας αρχής, οι κυβερνώντες έριξαν το πυροτέχνημα για την αλλαγή του τρόπου εισαγωγής των υποψήφιων φοιτητών (κατάργηση εξετάσεων) στα πανεπιστήμια με το ευφυολόγημα «διάλογος από μηδενική βάση», δίχως να διατυπώνουν καμία βασική σκέψη για το τι «επώδυνες» μεταρρυθμίσεις στην δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να σημαίνει αυτή η -κατά τα άλλα ορθή- επιλογή. Πετάνε, λοιπόν, ένα βολικό πυροτέχνημα για να «χρυσώσουν το χάπι» στην νεολαία και επιδιώκουν να στήσουν ένα «πλαίσιο» διαλόγου που θα …σέρνεται μέχρι τις επόμενες εκλογές.
Ωστόσο, την κατάσταση δεν βοηθά και η στάση των κοινωνικών εταίρων και των πολιτικών κομμάτων, ειδικώς της Αριστεράς. Τα επιχειρήματα που διατυπώνονται όταν υπάρχει πρόσκληση σε κοινωνικό διάλογο για μία μεταρρύθμιση είναι τα γνωστά: είτε αρνούνται να συζητήσουν διότι η κυβέρνηση δεν έχει προτάσεις, είτε …αρνούνται να συζητήσουν διότι ο διάλογος είναι προσχηματικός και υπάρχουν προειλημμένες αποφάσεις.
Τα παραπάνω υποδεικνύουν ότι σαφώς δεν ξέρουμε να συζητούμε. Μας λείπει η δημοκρατική κουλτούρα της διαπραγμάτευσης, της αμοιβαίας υποχώρησης, της εμπιστοσύνης, της αλληλοκατανόησης, του ανιδιοτελούς συμβιβασμού.
Στη χώρα μας έχουμε εθιστεί ή στον διάλογο που δεν οδηγεί πουθενά ή στον καθόλου διάλογο. Και συνήθως όταν δεν θέλουμε να ζυμώσουμε ...χρόνια κοσκινίζουμε. Εαν δεν υπάρξουν γενναίες πρωτοβουλίες και πολιτικοί πρωτοπόροι στο νέο διάλογο για την παιδεία (ας διαμορφώσουν αυτοί την agenda και ας αναγκάσουν την κυβέρνηση να συρθεί εκείνη στα σχέδια και στις σκέψεις τους), πολύ φοβάμαι ότι θα βιώσουμε ξανά το τίποτα στη χώρα του ποτέ. Ας πάμε σε εκλογές…και βλεπουμε…

Η "χαμένη" ταυτότητα του "πανεπιστημίου"

Σε μία υποθετική κατάταξη των χωρών με κριτήριο τον καταναλώσιμο χρόνο δημόσιας συζήτησης για “πανεπιστημιακά” θέματα, εκτιμώ ότι η χώρα μας θα βρισκόταν με σχετική ευκολία στις υψηλότερες θέσεις. Αλίμονο όμως, η ποσότητα του χρόνου που αναλώνεται στη σχετική συζήτηση είναι αντιστρόφως ανάλογη με το ποιοτικό επίπεδο και τη μεταρρυθμιστική εξέλιξη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Διόλου παράδοξο. Άλλωστε, η θεματολογία του δημόσιου διαλόγου για τα ζητήματα του «Πανεπιστημίου», η ποιότητα της συζήτησης και τα -πολιτικά/ εκπαιδευτικά - συμπεράσματα που προκύπτουν αναδεικνύουν ορισμένες θλιβερές διαπιστώσεις.

Λόγου χάρη, μένουμε έκπληκτοι μπροστά στα σύγχρονα εθνικά “πανεπιστημιακά” διακυβεύματα: ακαδημαϊκή περιφρούρηση του πανεπιστημιακού χώρου, υπεράσπιση της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, ανοιχτά πανεπιστήμια! Έτσι, είναι τραγικό ότι επιχαίρουμε (και δυστυχώς όπως έχουν τα πράγματα, καλά κάνουμε!) διότι ακαδημαϊκοί και φοιτητές φύλαξαν καλά τα πανεπιστήμια και δεν άφησαν τους εξωπανεπιστημιακούς (κουκουλοφόρους) να εισέλθουν. Είναι αξιολύπητο επίσης ότι, μιλάμε ατελείωτες ώρες για το μείζον θέμα της γεωγραφικής έκτασης (sic) του ασύλου (!): μπροστά στα Προπύλαια η φοιτητική κοινότητα μπορεί ελεύθερα να διατυπώνει τις ιδέες της, σε αντίθεση με το πεζοδρόμιο της Πανεπιστημίου όπου μπορούν να την εμποδίσουν οι ασφαλίτες! Στο τάδε παγκάκι ή στο δείνα δρομάκι δίπλα στο πανεπιστήμιο ισχύει ή όχι το άσυλο; Βέβαια, αποτελεί προοδευτική και δημοκρατική κατάκτηση το γεγονός ότι τα πανεπιστήμια είναι πλέον «ανοιχτά»! Δυστυχώς, το μείζον δεν είναι τι «κάνουμε» στα πανεπιστήμια, αλλά αν τα φυλάμε καλά ή αν μπορούμε να τα έχουμε «ανοιχτά». Μάλιστα, ακόμη και δημοκρατικές διευθετήσεις στην πανεπιστημιακή διοίκηση τίθενται σε αμφιβολία και δημιουργούν “φοβερές” αντιπαραθέσεις. Θυμηθείτε τη δημόσια συζήτηση για την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές που έγινε με αφορμή τα τραγικά γεγονότα του περασμένου χρόνου (καταλήψεις, ξυλοδαρμοί, κλοπή καλπών! …)
Δυστυχώς, η εμμονή στις διαδικασίες και η ασυλολαγνεία συστηματικά υπονομεύουν τον διάλογο για το πραγματικό περιεχόμενο του κοινωνικού ρόλου του «πανεπιστημίου», δηλαδή της “ακαδημαϊκής κοινότητας” που εργάζεται για τη διαμόρφωση ενός δημόσιου χώρου προαγωγής του ιδεώδους της Παιδείας, παροχής σύγχρονων ποιοτικών εκπαιδευτικών υπηρεσιών και μύησης σε μία συγκεκριμένη στάση ζωής, ήθους, πνευματικής καλλιέργειας, κριτικής αμφισβήτησης, διαλόγου, επιστημονικής και επαγγελματικής επάρκειας. Πριν όμως φτάσουμε να συζητούμε για τους τρόπους και τις πολιτικές διαμόρφωσης του σύγχρονου ποιοτικού, δημοκρατικού, προοδευτικού δημόσιου πανεπιστημίου, ας κρατήσουμε στο μυαλό μας ένα κρίσιμο ζήτημα, που όλο και λιγότερο διατυπώνεται δημόσια: η ακαδημαϊκή κοινότητα ως τέτοια, δηλαδή ως σύνολο ανθρώπων (ως μία κοινωνική συλλογικότητα) που εργάζεται για ένα κοινό σκοπό (πρόοδος, παιδεία, ακαδημαϊκή αριστεία) στο πλαίσιο αμοιβαίως αποδεκτών και σεβαστών αρχών και αξιών, μάλλον δεν υφίσταται. Η -μόνον κατ’ όνομα- ακαδημαϊκή κοινότητα, κατακερματισμένη σε ομάδες συμφερόντων που διαπλέκονται για την ικανοποίηση των προσωπικών τους επιδιώξεων και «σιωπηλές πλειοψηφίες» που απογοητευμένες αδιαφορούν και «ιδιωτεύουν», δείχνει ότι το πανεπιστήμιο (ως τέτοιο) έχει χάσει την πραγματική του ταυτότητα. Δυστυχώς, αυτό είναι το μείζον.

Υ.Γ. Κείμενα στο HS για τα πανεπιστήμια υπάρχουν στο index (βλ. παιδεία)

Οι "βολικοί εχθροί" της δημοκρατίας και τα μυωπικά δημοκρατικά αντανακλαστικά

Αίφνης, μας προέκυψε τρομοκρατία. Τουλάχιστον αυτό δηλώνουν οι επίσημες διατυπώσεις και οι δημοσιογραφικές αναλύσεις. Για τους περισσότερο υποψιασμένους και “ψαγμένους” πρόκειται για προβοκάτσια και παρακράτος. Για όλους πάντως (όπως άλλωστε αποτυπώνεται στον δημόσιο λόγο τους), το γεγονός αυτό καθ΄ αυτό συνιστά κρίσιμο πλήγμα· χτύπημα στη δημοκρατία, στους θεσμούς, στο κράτος δικαίου, στο μαζικό/ λαϊκό εργατικό κίνημα.
Δεν έχω τη γνώση ούτε την εμπειρία (μάλλον δεν είμαι και πολύ παιδί «της πιάτσας») για να επιβεβαιώσω ή να διαψεύσω τις βασικές ερμηνείες του γεγονότος. Ούτε σκοπός μου είναι να υποδείξω με -λογικά ή μη- επιχειρήματα ότι η δολοφονική επίθεση συνιστά λιγότερο ή περισσότερο ισχυρό πλήγμα. Απλώς, με ενδιαφέρει να επισημάνω, τουλάχιστον σ΄αυτή την ανάρτηση, την βολική, γρήγορη ή/και εύκολη προσαρμογή του επίσημου/ δημόσιου λόγου σε ένα συγκεκριμένο (λογο)πλαίσιο που παράγει το ίδιο το γεγονός, ως εικόνα, ως συμβολισμός.
Η πράξη βίας κατά των αστυνομικών, ως γεγονός άμεσα αντιληπτό και εύκολα κατανοητό, νοείται -ευλόγως και ορθώς - ως απειλή για τη δημοκρατία, την κοινωνία και τους θεσμούς. Ο εχθρός της δημοκρατίας, αν και φοράει κουκούλα, είναι ορατός, αντιληπτός, «προσωποποιείται» (βλ. παρακράτος, τρομοκράτες) και -πολιτικά και ηθικά- καταδικάζεται, ενώ την ίδια στιγμή διαχέεται ένα κυρίαρχο αίσθημα συλλογικής συσπείρωσης γύρω από τους θεσμικούς και πολιτικούς εγγυητές της δημοκρατίας. Νομίζω ότι, σ΄ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η γενικότερη πολιτική αντίληψη του «πράγματος» και αναλόγως μετασχηματίζεται και ο επίσημος πολιτικός λόγος (δείτε π.χ τις σχετικές δηλώσεις των πολιτικών). Προφανώς, δεν διαφωνώ με αυτή τη λογική. Υποθέτω πως αν ήμουν δημόσιο πρόσωπο θα έκανα παρόμοιες επισημάνσεις.

Ωστόσο, οι δημοκρατικοί και προοδευτικοί πολίτες θα ανέμεναν την ίδια ή και περισσότερη δημοκρατική ευαισθησία στις περιπτώσεις που ο «εχθρός» είναι -πολιτικά- λιγότερο ορατός, δυσκολότερα αντιληπτός, περισσότερο απρόσωπος και σαφώς πιο επικίνδυνος.
Ένα ώριμο πολιτικό σύστημα και ένα δημοκρατικό, μαζικό λαϊκό εργατικό κίνημα αντιλαμβάνονται εξίσου ως απειλή για τη δημοκρατία και τους κοινωνικούς/ συλλογικούς θεσμούς την υποβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών (σκάνδαλα, επιτροπές, πορίσματα κτλ), την αποθέωση της δημοκρατικής διαδικασίας και την παραμέληση του δημοκρατικού «περιεχομένου», την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την περιβαλλοντική αδιαφορία, τις κοινωνικές ανισότητες και το πελατειακό-διάτρητο κοινωνικό κράτος, τις ανεκπροσώπητες κοινωνικές ομάδες και τη διαγενεακή ανισότητα, την μιντιακή-επικοινωνιακή όψη της πολιτικής, την παρεοκρατία και τη μετριοκρατία, τον συντεχνιασμό και τις εργατικές φατρίες, τις σκόπιμες, αναχρονιστικές και ιδεοληπτικές διαιρέσεις του εργατικού κινήματος, τις κατεστημένες πολιτικές και εργατικές ιεραρχίες…(θα μπορούσα να γράφω μέχρι αύριο).
Αν τα σημερινά κυρίαρχα δημοκρατικά αντανακλαστικά της πολιτικής ελίτ εξαντλούνται στους εύκολα αντιληπτούς/ βολικούς εχθρούς της δημοκρατίας, τότε δεν μπορεί παρά να είναι συγκυριακά και μυωπικά. Ασφαλώς, τα μυωπικά δημοκρατικά αντανακλαστικά συνιστούν, επίσης, απειλή για τη δημοκρατία.
Ίδωμεν…

Υ.Γ Περαστικά στον νεαρό αστυνομικό, Διαμαντή Ματζούνη

Ισραήλ vs Παλαιστίνιοι: η ιδιότυπη συγκρουσιακή "φύση" της διένεξης

Με αφορμή την (με δυσάρεστο τρόπο) επαναφορά στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος της διένεξης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνιων, καταγράφω - μεταξύ άλλων - 6 θεμελιώδεις παράγοντες, δηλωτικούς της ιδιόμορφης συγκρουσιακής "φύσης" της. Η παράθεση των μεταβλητών που οριοθετούν το ευρύτερο πλαίσιο της διαμάχης βοηθά στην καλύτερη κατανόηση του ζητήματος... (η δική μου σκέψη περιστρέφεται διαρκώς γύρω από τον 3ο παράγοντα, πιθανώς είναι αυτός με το περισσότερο ενδιαφέρον).

α) Η αντικειμενική σύγκρουση συμφερόντων.

Η διένεξη μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων αποτελεί έκφραση ασυμβίβαστης αντικειμενικής διαφοράς και συνακόλουθα προσδιορίζεται από αντικειμενική σύγκρουση συμφερόντων. Ο συγκρουσιακός χαρακτήρας της διένεξης συγκροτείται στη βάση ασυμβίβαστων και αμοιβαίως αποκλειόμενων θέσεων και συμφερόντων. Στο πρώιμο στάδιο της διένεξης, οι δύο πλευρές επιδιώκουν την πλήρη εδαφική κυριαρχία στην περιοχή που είναι ιστορικώς προσδιορισμένη ως Γη της Παλαιστίνης. Επομένως, οι θέσεις κάθε μέρους απειλούν την ασφάλεια και την επιβίωση του αντιπάλου. Χρησιμοποιώντας όρους από το γνωστικό αντικείμενο της θεωρίας παιγνίων, το παίγνιο μεταξύ των δύο μερών είναι μηδενικού αθροίσματος, γεγονός που καθιστά αδύνατη κάθε προσπάθεια συναίνεσης και συμβιβασμού. Στο ύστερο στάδιο της διαμάχης, όπου λαμβάνει χώρα η διαδικασία επίλυσης της διένεξης στη βάση δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, οι θέσεις των δύο μερών στις διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να είναι εκ διαμέτρου αντίθετες, συνεπώς η μετατροπή της διένεξης σε παίγνιο θετικού αθροίσματος θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη.

β) Η ασυμμετρία της διαμάχης.

Κεντρικό προσδιοριστικό στοιχείο της διένεξης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων είναι η έντονη ασυμμετρία της. Η ασυμμετρία της διαμάχης έχει διττό χαρακτήρα. Σε θεσμικούς όρους, πρόκειται για μία διένεξη μεταξύ ενός κυρίαρχου, ανεξάρτητου εθνικού κράτους και μιας διοικούσας αρχής (Παλαιστινιακή Αρχή) ή παλαιότερα ενός εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος (ΟΑΠ). Στην ουσία πρόκειται για μία δια-εθνική και όχι διακρατική διένεξη. Σε όρους ισχύος, υπάρχει τεράστια ανισότητα ως προς την κατανομή της οικονομικής, πολιτικής, διπλωματικής και στρατιωτικής ισχύος μεταξύ των δύο μερών. Ο ρυθμιστικός ρόλος του Ισραήλ στη διαπραγματευτική διαδικασία και η μακρόχρονη επιβίωσή του στο έντονα συγκρουσιακό του περιβάλλον, οφείλεται εν πολλοίς στο απόλυτο πλεονέκτημά του σε όρους ισχύος συγκριτικά με τους αντιπάλους του.

γ) Η λειτουργικότητα της διένεξης.

Εκτός από την έντονα συγκρουσιακή και ασυμμετρική της φύση, η ιδιομορφία της διένεξης έγκειται στο λειτουργικό της χαρακτήρα. Μία διαμάχη θεωρείται λειτουργική όταν παράγει θετικές εξωτερικότητες για τα εμπλεκόμενα μέρη. Οι θετικές λειτουργίες που παράγει η διένεξη αφορούν στην ενίσχυση της εσωτερικής - πολιτικής και κοινωνικής - συνοχής και στη σφυρηλάτηση της εθνικής συνείδησης των δύο μερών. Στο βαθμό που το συνολικό όφελος που εισπράττουν τα δύο μέρη από τη συνέχιση της διαμάχης υπερβαίνει το κόστος της ενδεχόμενης επίλυσής της, η διένεξη θα διαιωνίζεται. Η σκληροπυρηνική συμπεριφορά και η μακροχρόνια επιβίωση των ριζοσπαστικών ελίτ εκατέρωθεν, καταδεικνύουν τη λειτουργικότητα της διένεξης. Σ’ αυτό το αναλυτικό πλαίσιο μπορεί να ιδωθεί αφενός η μεγάλη λαϊκή απήχηση των δεξιών ισραηλινών κομμάτων (π.χ το Λικούντ) και αφετέρου η ενδυνάμωση δυναμικών παλαιστινιακών οργανώσεων.

δ) Η ψυχολογική δυναμική της διαμάχης.

Η ψυχολογική διάσταση μιας διαμάχης νοείται ως η διαμορφωθείσα αντίληψη κάθε μέρους για το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του αντιπάλου. Οι ‘πειθαρχίες’ της κοινωνικής ψυχολογίας και των Διεθνών Σχέσεων θεωρούν ότι η ψυχολογική δυναμική μιας διαμάχης σταδιακά ταυτίζεται με την αντικειμενική σύγκρουση συμφερόντων, καθιστώντας έτσι ανεδαφική κάθε προσπάθεια συμβιβασμού και συναίνεσης. Η υψηλή ένταση και η μακρά χρονική διάρκεια της εξεταζόμενης διένεξης έχει επισωρεύσει ένα κρίσιμο απόθεμα ψυχολογικής δυναμικής. Κάθε μέρος θεωρεί τον αντίπαλο φύσει επιθετικό, ανήθικο και ανάξιο εμπιστοσύνης. Οι στερεότυπες αυτές αντιλήψεις είναι βαθιά ριζωμένες τόσο στην κοινή γνώμη των δύο μερών όσο και στις πολιτικές τους ηγεσίες. Ιδιαίτερα στο πρώιμο στάδιο της διαμάχης, οι επίσημες θέσεις και οι άξονες πολιτικής των δύο μερών συνίστατο στην πλήρη άρνηση αποδοχής του αντιπάλου ως αντάξιου συνομιλητή και στη δεδομένη απόρριψη του θεσμικού του ρόλου.

ε) Η ιδεολογική διάσταση της διαμάχης και η δυναμική του εθνικισμού.

Η διένεξη μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων δε νοείται απλά ως μία σύγκρουση δύο διαφορετικών πολιτικών οντοτήτων και, συνεπώς, δε μπορεί να ιδωθεί μόνο ως τέτοια. Ουσιαστικά, πρόκειται για μία διαμάχη μεταξύ δύο πολιτισμών, δύο εκ διαμέτρου αντίθετων ιδεολογικών, πολιτικών και πολιτιστικών παραδόσεων. Οι πολιτισμικές διαφορές των δύο μερών βρίσκουν την πιο ακραία τους έκφραση στις εθνικιστικές, θρησκευτικές ιδεολογικές παραδόσεις του σιωνισμού και του ισλαμικού φονταμενταλισμού. Αμφότερα, η δυναμική του εθνικισμού οξύνει την ψυχολογική διάσταση της διαμάχης, εντείνοντας το κλίμα αναξιοπιστίας και έλλειψης ανεκτικότητας και εμπιστοσύνης. Σε επίπεδο πολιτικών ηγεσιών, η διαφορετική πολιτική κουλτούρα αποτυπώνεται έντονα στις διαπραγματευτικές διαδικασίες, όπου τα αντιμαχόμενα μέρη αδυνατούν να βρουν κοινά ‘κανάλια’ επικοινωνίας.

στ) Το εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον της διαμάχης.

Σημαντικό στάδιο στη διαδικασία αναδίφησης του χαρακτήρα και της φύσης της διένεξης είναι ο προσδιορισμός του περιβάλλοντος στο οποίο αναπτύσσεται. Ο ‘χώρος’ εξέλιξης της διαμάχης εντοπίζεται σε δύο επίπεδα : α) το εσωτερικό περιβάλλον, το οποίο ορίζεται ως ο χώρος δράσης των δύο αντιμαχόμενων μερών και β) το εξωτερικό περιβάλλον, το οποίο προσδιορίζεται από τις δράσεις του διεθνούς παράγοντα (ΟΗΕ, Η.Π.Α κτλ.) και τις διεθνείς διαστάσεις της διαμάχης (τρομοκρατία, γεωστρατηγικά συμφέροντα). Υπό αυτή τη θεωρητική σκοπιά, η διένεξη θεωρείται περιφερειακή και παγκόσμια ταυτόχρονα. Η αλληλεπίδραση του εσωτερικού και του εξωτερικού παράγοντα της διαμάχης δημιουργεί ένα δυναμικό πλέγμα σχέσεων που επηρεάζει την συνολική κατάσταση του ‘συστήματος’. Λόγου χάρη, μετριοπαθείς πολιτικές ηγεσίες στο εσωτερικό των δύο μερών και ένα ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον, θέτουν το ‘σύστημα’ σε κατάσταση σχετικής ηρεμίας και δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για ανάληψη πρωτοβουλιών για την επίλυση του προβλήματος. Στην αντίθετη περίπτωση, άκαμπτες πολιτικές ηγεσίες και ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον προκαλούν ανισορροπία και κρίση στο ‘σύστημα’, απομακρύνοντας ενδεχόμενες προοπτικές επίλυσης.

Mack. R. και Snyder R.C, The Analysis of Social Conflict – Towards an Overview and Synthesis, Journal of Conflict Resolution, 1, No 4, 1957, σελ. 212-248

Lewis A. Coser, The Functions of Social Conflict, Glencoe,IL, Free Press 1956, σελ. 151-157

Ηρακλείδης Α., Η αραβοϊσραηλινή αντιπαράθεση, εκδ. Παπαζήση, 1991

Για τη σχέση μεταξύ της κοινής γνώμης και των πολιτικών ηγεσιών που λαμβάνουν χώρα στις διαπραγματεύσεις βλ. Shamir J. και Shikaki K, Public Opinion in the Israeli – Palestinian Two Level Game, Journal of Peace Research,Vol. 42, No 3, 2005, σελ. 311-328.

Cynical, Το παλαιστινιακό πρόβλημα, σύντομη ιστορική επισκόπηση

Βlogo-ευχές...

Christmas Card by Kipper Williams, The Guardian.
(δεν είναι φοβερή?)

Στους αγαπητούς (blogo)φίλους, που αφιερώνουν λίγο από τον χρόνο τους και σ' αυτήν εδώ τη γωνιά, εύχομαι καλές γιορτές και ακόμη περισσότερη έμπνευση, σοφία, πρωτοτυπία, δημιουργικότητα, πάθος και αγάπη για το...blogging. Έχω την τύχη να περιηγούμαι σε μία εξαιρετική blogoγειτονιά και είμαι σίγουρος ότι οι ευχές μου θα γίνουν πραγματικότητα. Νομίζω ότι η προσπάθεια όλων, μας βοηθά να συνειδητοποιήσουμε τη δημιουργική, πνευματική και ...συναισθηματική αξία αυτής της καταπληκτικής ενασχόλησης. Καλά Χριστούγεννα!

Ευρωπαϊκές Διαβουλεύσεις Πολιτών

Αναρτώ το mail που έλαβα από το Ινστιτούτο Στατιστικής Τεκμηρίωσης, Ανάλυσης και Έρευνας (ΙΣΤΑΕΡ), του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα την Ευρωπαική Διαβούλευση των Πολιτών για το 2009.

Ευρωπαϊκές Διαβουλεύσεις Πολιτών 2009

Οι "Ευρωπαϊκές Διαβουλεύσεις Πολιτών 2009" (ECC09), είναι μια πρωτοβουλία που σε μεγάλο βαθμό θα στηριχθεί στην ηλεκτρονική διαβούλευση.

Πρόκειται για ένα Πανευρωπαϊκό πρόγραμμα στα πλαίσια του οποίου πολίτες από κάθε μία από τις 27 χώρες μέλη της Ε.Ε. θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν για το μέλλον της Ευρώπης στην Εθνική Διαβούλευση Πολιτών στην χώρα τους, συμπεριλαμβανομένης φυσικά και της Ελλάδας. Οι συμμετέχοντες σε αυτόν τον μοναδικό και χωρίς πολιτικές δεσμεύσεις διάλογο θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις, να διαμορφώσουν κοινά οράματα για το μέλλον της Ευρώπης και να καταλήξουν σε προτάσεις προς αυτούς που παίρνουν τις πολιτικές αποφάσεις.

Την ευθύνη για την διεξαγωγή του Προγράμματος στην Ελλάδα έχει το Ινστιτούτο Στατιστικής Τεκμηρίωσης Ανάλυσης και Έρευνας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.Αντίστοιχη διαδικασία θα γίνει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την παρουσία πρωθυπουργών, επιτρόπων και άλλων ηγετών. Η διαδικασία στην Αθήνα θα γίνει ταυτόχρονα με άλλες επτά χώρες της Ένωσης με πανευρωπαϊκή προβολή. Η κατ' αρχήν ημερομηνία διεξαγωγής είναι το διήμερο 14-15 Μαρτίου.

Η ECC09)- θα δώσει σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες την ευκαιρία να συμμετάσχουν στην συζήτηση για το πώς μπορεί η ΕΕ να διαμορφώσει το οικονομικό και κοινωνικό μας μέλλον σε έναν παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, λαμβάνοντας μέρος σε μία συζήτηση σε απ' ευθείας σύνδεση στους εθνικούς δικτυακούς τόπους που ξεκίνησαν την λειτουργία τους στις 3 Δεκεμβρίου ταυτόχρονα σε κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε. Αυτό αποτελεί το πρώτο στάδιο μιας διαδικασίας που θα κορυφωθεί με μια σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων πολιτών τον Μάϊο του 2009.

Για τον σκοπό αυτό, όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν μπορούν να επισκεφθούν την εθνική μας ιστοσελίδα.

Επιπροσθέτως, μπορούν να αποστείλουν μια σύντομη πρόταση για συζήτηση (π.χ. γενικές παρατηρήσεις σχετικά με το ερώτημα: Τι πρέπει να κάνει η ΕΕ για να διαμορφώσει το οικονομικό και κοινωνικό μας μέλλον σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον) ή/και να συνεισφέρουν με κάποιες συγκεκριμένες προτάσεις για το οικονομικό και κοινωνικό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή περαιτέρω πληροφορία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στον εκτελεστικό υπεύθυνο του προγράμματος κ. Βαλάντη Μαλέσιο τηλ. 210-8210509, diavoulefsi09@gmail.com)

Ο ...επί μακρόν εμπαιγμός των μεταναστών

Ευχαριστώ την Έντα Γκέμι (υποψήφια Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών- Στέκι Πολιτισμού Αλβανών Μεταναστών)
για την ευγενική της άδεια να αναδημοσιεύσω το εξαιρετικό της άρθρο με τίτλο "Εμπαιγμός...Επί Μακρόν", που δημοσιεύθηκε στις 18/12/08 στο συλλογικό blog του ΕΛΙΑΜΕΠ. Πρόκειται για μία εξαιρετική κριτική παρέμβαση για ένα πολύ σηματικό πρόβλημα των μεταναστών, για το οποίο η ελληνική πολιτεία είναι όχι απλώς μυωπική, αλλά...φοράει "κουκούλα". ..

Εμπαιγμός...Επί Μακρόν/ Έντα Γκέμι

"Τις προάλλες σε ένα τηλεοπτικό παράθυρο ένας πολύ γνωστός πολιτικός σχολιάζει την κατάσταση στο κέντρο της Αθήνας. Παράλληλα, προβάλλεται ένα ρεπορτάζ με δηλώσεις μαθητών που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις. Μεταξύ αυτών, μίλησε και ένας μαθητής Αλβανικής καταγωγής, παιδί δεύτερης γενιάς. Στην ερώτηση που του απευθύνει ο δημοσιογράφος σχετικά με το γιατί διαδηλώνει, ο μαθητής απαντάει:«…διαδηλώνουμε εναντίον της πολιτικής που ακολουθεί η Ελλάδα…». Ακολούθησε ένα απότομο ξέσπασμα του πολιτικού: «…ήρθε με το ζόρι στην Ελλάδα; Του έβαλε κανείς το πιστόλι στο κεφάλι στην Αλβανία και του είπε να πάει στην Ελλάδα; Αν δεν του αρέσει η Ελλάδα, να πάει στην πατρίδα του”!?».
Αντιλαμβανόμαστε ότι ο συγκεκριμένος πολιτικός – που για το μόνο που ενδιαφέρεται είναι να επουλώσει τις πληγές της πόλης του - ανήμπορος να τιθασεύσει το «θυμό» του, έπεσε «θύμα» της εμπεδωμένης, πλέον, κουλτούρας του τσαμπουκαλισμού και νταϊσμού. Είναι η mainstream κουλτούρα που το τελευταίο καιρό βρίσκει την απόλυτη έκφρασή της ειδικά όταν μπροστά της «τολμάει» να αρθρώσει λόγο ένα παιδί «κατώτερου θεού», που οι ίδιοι εμπνευστές της, φροντίζουν επιμελώς να το μετατρέψουν σε υποκείμενο δεύτερης κατηγορίας.
Μάλλον, πάνω στο «θυμό» του, ο εν λόγω πολιτικός, παρέλειψε να αναλογιστεί ότι ο συγκεκριμένος μαθητής που ενδεχομένως έχει γεννηθεί στην Ελλάδα, είναι συντοπίτης του, εκφράζει τις ίδιες ανησυχίες και μοιράζεται τον ίδιο κοινωνικό χώρο, τα ίδια θρανία και τα ίδια όνειρα με τους έλληνες συμμαθητές του.
Η επόμενη πράξη του «σουρεαλιστικού δράματος» παίζεται στη Βουλή των Ελλήνων. Την ίδια ώρα, που όλες οι «φυλές» των μαθητών διαδηλώνουν έξω από αυτήν, η Βουλή, ψηφίζει, τον νόμο με τίτλο: “Αναδιοργάνωση της δημοτικής αστυνομίας και ρυθμίσεις λοιπών θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών”. Μεταξύ άλλων διατάξεων, ο εν λόγω νόμος επιδιώκει την ρύθμιση του ζητήματος των παιδιών των μεταναστών. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 41 παρ. 7, αναφέρεται: ” Τέκνα υπηκόων τρίτων χωρών, τα οποία γεννήθηκαν και διαμένουν στην Ελλάδα, και των οποίων οι γονείς εξακολουθούν να διαμένουν νόμιμα στη Χώρα, μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους και εφόσον έχουν διανύσει την πρωτοβάθμια και γυμνασιακή εκπαίδευση, αποκτούν, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της οικείας Περιφέρειας, την ιδιότητα του επί μακρόν διαμένοντος”.
Πρώτον, η συγκεκριμένη διάταξη έχει πρόβλημα εννοιολογικής οριοθέτησης. Τα παιδιά της δεύτερης γενιάς των μεταναστών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή βιβλιογραφία (και όχι μόνο), δεν θεωρούνται μετανάστες, αλλά πολίτες με μεταναστευτικό background (η χώρα εγκατάστασης είναι αυτή που οι γονείς τους, κάποτε, αποφάσισαν ή επέλεξαν να μεταναστεύσουν).
Δεύτερον, το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει τις minimum προϋποθέσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών της πρώτης γενιάς και να εξασφαλίσει την συμμετοχή τους στην κοινωνική και πολιτική ζωή (δικαίωμα συμμετοχής στις τοπικές εκλογές) της χώρας εγκατάστασης. Άλλωστε, σύμφωνα με την οδηγία της Ε.Ε, δικαίωμα απόκτησής του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος έχουν όλοι οι μετανάστες που διαμένουν νόμιμα στη χώρα εγκατάστασης τουλάχιστον 5 χρόνια και έχουν ετήσιο εισόδημα 8.500 ευρώ.
Τρίτον, σαν να μην έφτανε το προηγούμενο, το δικαίωμα πρόσβασης στο συγκεκριμένο καθεστώς το έχουν μόνο όσα παιδιά δεύτερης γενιάς γεννήθηκαν στην Ελλάδα και όχι τα παιδιά που έχουν έρθει στην Ελλάδα σε μικρή ηλικία. Επικαλούμαι ξανά την Ευρωπαϊκή βιβλιογραφία για να υποστηρίξω ότι τα παιδιά που έχουν έρθει στην Ελλάδα μέχρι την ηλικία των 7 χρονών, θεωρούνται παιδιά της μιάμισης ή δεύτερης γενιάς. Αρά, ουσιαστικά, μιλάμε για την ίδια κοινωνική κατηγορία που θα έπρεπε να ρυθμίζεται με ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο.
Και, τέταρτον, το τεκμήριο της νομιμότητάς τους, εφόσον έχουν ενηλικιωθεί, θεμελιώνεται με βάση το καθεστώς των γονέων τους. Εν ολίγοις, εάν οι γονείς των παιδιών αυτών, για διάφορους λόγους: είτε δεν βρίσκονται στη ζωή, είτε είναι παράνομοι, είτε έχουν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής, είτε έχουν αποποιηθεί τον ρόλο του γονέα, επιφυλάσσουν, εν τέλει, στο ενήλικo πλέον, παιδί τους μια θέση στον κόσμο της παρανομίας και του περιθωρίου. Μάλλον, δεν άκουσαν προσεκτικά την ομιλία του κου Παυλόπουλου στην Βουλή, όπου έδωσε μεγάλη σημασία στα «δικαιώματα των μεταναστών» και συνέδεσε την απόδοση δικαιωμάτων με την εξάλειψη των φαινομένων παραβατικότητας…!
Ειλικρινά, αυτό που θα περίμενε κανείς και που εν τέλει είναι πάγιο αίτημα των μεταναστευτικών οργανώσεων και του Συνηγόρου του Πολίτη, ήταν η ελληνική πολιτεία να τολμήσει, έστω και μία φορά, να ξεπεράσει τον εαυτό της, τις ανυπόστατες φοβίες της και το σύνδρομο συνωμοσίας που την κατέχει. Να τολμήσει να χορηγήσει την ελληνική ιθαγένεια στα παιδιά της δεύτερης γενιάς των μεταναστών με την ενηλικίωσής τους. Παιδιά που στην πραγματικότητα είναι έλληνες πολίτες αλλά χωρίς δικαιώματα…
Απ’ την άλλη, στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει τον νόμο αναφέρεται ότι «με την προτεινόμενη διάταξη λαμβάνεται ειδική μέριμνα για το καθεστώς διαμονής των τέκνων υπηκόων τρίτων χωρών, τα οποία γεννήθηκαν στην Ελλάδα, προκειμένου να διασφαλιστεί η περαιτέρω ακώλυτη διαμονή τους στη Χώρα, και να επιτευχθεί, στον πληρέστερο δυνατό βαθμό, η κοινωνική τους ένταξη”. Μήπως το υπονοούμενου της συγκεκριμένου παραγράφου είναι «να επιτευχθεί ο κοινωνικός τους αποκλεισμός, υποβαθμίζοντάς τους σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας πολλών ταχυτήτων»! Διότι αν μιλάμε για κοινωνική ένταξη, η εύλογη ερώτηση που θα προέκυπτε θα ήταν: ένταξη που? Σε ποία κοινωνία?! Η δεύτερη γενιά των μεταναστών είναι παιδιά που γεννήθηκαν ή ήρθαν σε πολύ μικρή ηλικία στην Ελλάδα, επομένως, δεν τίθεται θέμα ένταξης. Κοινωνικοποιήθηκαν σύμφωνα με το Ελληνικό μοντέλο. Φοιτούν σε Ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. Μιλάνε την Ελληνική γλώσσα καλύτερα από την μητρική γλώσσα, που πολλές φορές δεν την μιλάνε και καθόλου. Πού μπορεί να είναι κοινωνικά ενταγμένη η δεύτερη γενιά εάν δεν είναι στην Ελληνική κοινωνία? Μήπως στην κοινωνία της χώρας καταγωγής τους, στην οποία δεν έχουν πάει ποτέ ή στην καλύτερη περίπτωση την έχουν επισκεφθεί ως τουρίστες στις διακοπές? Πως θα εξασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή και την κοινωνική ισότητα (έννοιες-καραμέλες που τόσο υποκριτικά ακούγονται στα στόματα των πολιτικών)? Μήπως, άραγε, με διαμένοντες δεύτερης κατηγορίας?
Ομολογώ, ότι με τρομάζει το γεγονός ότι χαράζονται πολιτικές που κατέχονται από τάσεις κοινωνικής αυτοκτονίας, δημιουργώντας συνειδητά διαφορετικές και συγκρουόμενες κατηγορίες πολιτών-διαμενόντων, καταδικασμένες στο περιθώριο.
Τέλος, αντί για υστερόγραφο, αντιγράφω ένα γνωστό ανέκδοτο που ταιριάζει με τη δική μας περίπτωση: «Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένας Γερμανός αξιωματικός επισκέφθηκε τον Πικάσο στο ατελιέ του, είδε την «Guernica», σοκαρίστηκε και τον ρώτησε: Εσείς το φτιάξατε αυτό; Ο Πικάσο απάντησε ήρεμα: Όχι, ΕΣΕΙΣ το κάνατε.

H “καστοριαδική” παιδεία του…blogging

Μία συνέχεια του post "O Καστοριάδης για τα…blog?"

Ο μετασχηματισμός του πολίτη σε υποκείμενο δημόσιας κριτικής συνιστά μία τυπική όψη του blogging (πιθανώς η σημαντικότερη). Αυτή η νέα, καινοτόμα μετάβαση του “Πολίτη” από την ιδιωτική σφαίρα στον δημόσιο χώρο «παράγει» παιδεία και αναμορφώνει/ ανασυνθέτει ή/και επινοεί τη δημοκρατική κοινωνία. Η κρισιμότητα αυτής της μετάβασης είναι τεράστια, ειδικώς στη συγκυρία της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης, όπου υπάρχει μία διάχυτη αγωνία - αίτημα για την επαναφορά στο επίκεντρο της “Πολιτικής” και του δημόσιου λόγου των θεμελιωδών εννοιών: «συλλογικότητα», «δημόσια κριτική», «δημοκρατία», «πολίτης», «αυτονομία». Η κριτική παρέμβαση των -«περιθωριοποιημένων» από τις συμβατικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης- πολιτών στα δημόσια «πράγματα» (ο δημόσιος χώρος της blogoσφαιρας!) διαμορφώνει μία νέα, εναλλακτική όψη της παιδείας, ή για την ακρίβεια ανακαλύπτει την βαθύτερη ουσία της παιδείας σε μία δημοκρατική κοινωνία (υποθέτω ότι, πολλοί συνιστολόγοι ή blogoπεριηγητές, όταν δεν παρασύρονται/μαστε από το fast food blogging της παραδημοσιογραφίας, του κουτσομπολιού και του χαβαλέ) κάνουν τις παραπάνω σκέψεις, ιδιαίτερα σ’ αυτήν την περίοδο όπου η ανάγκη για ενημέρωση, κριτική και διαμόρφωση γνώμης είναι τεράστια.
Η ανάγνωση μίας εξαιρετικής παραγράφου από τον «πλούτο» της «Κοινωνία της Ασημαντότητας» του Κ. Καστοριάδη, βοηθά οι παραπάνω σκέψεις να συμπληρωθούν, να εξηγηθούν, να αναλυθούν και να… «απογειωθούν». Αξίζει τον κόπο να διαβάσουμε την καστοριαδική σκέψη:

….Ο κεντρικός ρόλος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Θα μπορούσαμε να πούμε, με μια έννοια, ότι η δημοκρατική κοινωνία είναι ένας τεράστιος θεσμός διαρκούς παίδευσης και αυτοπαίδευσης των πολιτών, χωρίς το οποίο δεν θα μπορούσε να ζήσει. Γιατί η δημοκρατική κοινωνία, σαν στοχαστική κοινωνία, οφείλει να επικαλείται συνεχώς τη διαυγή δραστηριότητα και τη φωτισμένη γνώση όλων των πολιτών. Ακριβώς δηλαδή το αντίθετο απ' αυτό που συμβαίνει σήμερα, με τη βασιλεία των επαγγελματιών πολιτικών, των "ειδικών", των τηλεοπτικών δημοσκοπήσεων. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το "υπουργείο Παιδείας", ή εν πάση περιπτώσει όχι κυρίως γι' αυτήν, ούτε για μια νιοστή "εκπαιδευτική μεταρρύθμιση", με την οποία, υποτίθεται, θα προσεγγίζαμε περισσότερο τη δημοκρατία. Η παιδεία αρχίζει με τη γέννηση του ατόμου και τελειώνει με το θάνατό του. Συντελείται παντού και πάντα. Οι τοίχοι της πόλης, τα βιβλία, τα θεάματα, τα γεγονότα …(τα blog συμπληρώνω εγώ)… εκπαιδεύουν τους πολίτες -σήμερα δε κατά κύριο λόγο "παρεκπαιδεύουν". -Συγκρίνετε την παιδεία που δέχονταν οι πολίτες (και οι γυναίκες, και οι δούλοι) της Αθήνας όταν παρακολουθούσαν τις παραστάσεις τραγωδίας και την παιδεία που δέχεται ο σημερινός τηλεθεατής όταν βλέπει τη Δυναστεία και τη Λάμψη. (π.χ. ας το συμπληρώσουμε έτσι: συγκρίνετε την παιδεία που δέχονται οι πολίτες σήμερα όταν παρακολουθούν εναλλακτικούς χώρους ενημέρωσης και κριτικής και την παιδεία που δέχεται ο σημερινός τηλεθεατής των δελτίων των 20.00)